Chuyện nhà họ Phương bán nhà cuối cùng cũng được quyết định.
Sáng sớm hôm sau, bà cụ theo gia đình bác cả rời đi. Dường như bà cụ không muốn nhìn thấy con trai thứ hai nữa, bảo gia đình bác cả giúp mình dọn sạch toàn bộ đồ đạc, đến cả nồi niêu xoong chảo trong nhà cũng ôm đi luôn.
Cuối cùng, nếu không phải bác cả nói nhà mình không đủ chỗ chứa, e rằng bà cụ còn muốn chở luôn mấy cái ghế gỗ cũ kỹ kia đi cho bằng được.
Nhìn căn nhà trống trơn, mẹ Phương ngồi trên chiếc ghế con lặng lẽ rơi lệ. Ba Phương bước tới, hai người ngồi cạnh nhau, cùng lặng lẽ nhìn căn nhà cũ.
Mẹ Phương lau nước mắt một lúc, thở dài nói: “Hôm qua tôi nhìn thấy cảnh đó mà lòng run lên bần bật. Cũng là anh chị em ruột, chỉ vì một cái nhà mà thành ra nông nỗi này sao?”
Ba Phương thở dài, vỗ vỗ bàn tay đầy vết nứt nẻ của vợ: “Lòng người khó lường, phân thì phân. Bao năm nay đi theo tôi, bà đã phải chịu khổ rồi. Tôi vô dụng, không biết dỗ mẹ như thằng Năm, cũng không được mẹ thương như chị cả, khiến mẹ con bà chịu đủ điều uất ức... Từ giờ trở đi, chúng ta cố gắng mà sống, rồi ngày tháng sẽ khá lên thôi...”
Phương Thanh trốn trên gác mái, nghe ba mẹ ôn lại chuyện cũ, cuối cùng cũng hiểu ra nhiều chuyện mình từng không hiểu hồi nhỏ: Tại sao mẹ không thích qua nhà bà nội ăn cơm, tại sao ba mỗi lần đi thì vui vẻ mà về lại ủ rũ, và vì sao nhất định muốn chia nhà...
Tuy cô không hiểu hết ân oán đời trước, nhưng từ nay gia đình họ sẽ còn nhiều khó khăn phải đối mặt, cô cũng nên góp một phần sức lực.
Hôm ấy ba Phương tìm được một căn nhà rao bán, Phương Thanh cũng đi theo xem thử.
Nhà nằm sau phố Phù Dung, gần trường Nhất Trung ở Kính Đàm, men theo con hẻm sát đường lớn đi vào hơn chục mét là thấy tường đá xám, bước qua cánh cổng sắt đỏ là một dãy nhà ngói đã cũ. Nhà quay mặt về hướng nam, tường xây từ đá xanh nguyên khối, dưới mái hiên còn treo một cái chuông đồng rỉ sét.
Chú Trương đi cùng là dân xây dựng, vừa đi vừa thì thầm với ba Phương rằng nhà này tuy cũ và đơn sơ nhưng khung kết cấu rất chắc chắn, nếu mua về sửa sang thì ở thêm vài chục năm nữa cũng không vấn đề gì.
Ba Phương vừa gật đầu vừa bước vào trong, bên trong đúng như vẻ ngoài, âm u cũ kỹ, nhện giăng khắp nơi, bụi phủ đầy mọi chỗ, trên giường là chăn đen bóng vì quá dơ, cho thấy chủ nhà là người rất lôi thôi.
Chủ nhà là một người đàn ông gầy gò, lúc đầu còn ra sức khoe khoang nhà mình tốt thế nào, nhưng sau khi bị chú Trương bên cạnh ba Phương chỉ ra đủ thứ bất hợp lý, gã bắt đầu lo lắng.
“Cái này, nhà mà, cũ thì phải rồi, sửa lại là dùng tốt thôi...”
Chú Trương lắc đầu: “Nếu mua căn này thì tường, cửa sổ, gạch nền, thậm chí cả xà nhà đều phải sửa lại toàn bộ mới có thể ở được. Không thì chỉ riêng mấy con côn trùng trong nhà cũng đã không chịu nổi rồi.”
Đúng lúc ấy, một con nhện to từ dưới chân Phương Thanh chậm rãi bò qua, làm cô giật mình nhảy phắt lên trốn sau lưng ba, khiến mặt chủ nhà khi thì đỏ bừng, khi thì tái xanh.
Chủ nhà một xu cũng không chịu giảm, ba Phương thấy không hợp lý, quyết định đi xem chỗ khác, liền cùng mọi người quay lưng đi.
Không ngờ chủ nhà lại cuống lên, vì căn nhà này đã có nhiều người đến xem nhưng ai cũng lắc đầu bỏ đi vì quá cũ, sửa lại không đáng. Giờ thời gian gấp rút, gã nghiến răng, bước nhanh đuổi theo gọi ba con Phương Thanh lại, nói có thể thương lượng lại giá.
Phương Thanh đứng bên cạnh nhìn ba và chủ nhà đàm phán, cuối cùng căn nhà được chốt với giá 5800 đồng.
Chủ nhà mừng thì có, nhưng ba Phương lại buồn rầu. Dù sao thì với nhà họ bây giờ, đây là một số tiền quá lớn.
Từ hôm đó, ba mẹ lại bắt đầu những ngày tháng đi vay mượn.
Sáng sớm ngày mười bốn Tết, Phương Thanh đã dậy giúp mẹ chuẩn bị nguyên liệu làm bánh trôi.
Những năm trước, Tết Nguyên Tiêu cả nhà còn quây quần đầm ấm, nhưng năm nay vì chuyện nhà cửa, ai nấy đều không vui, nên mỗi nhà ăn Tết riêng.
Tuy mất đi sự náo nhiệt, nhưng mẹ Phương lại hiếm hoi được nghỉ ngơi. Mọi năm bà không chỉ phải chuẩn bị đồ ăn, mà sau Tết còn phải dọn dẹp nhà cửa trên dưới, năm nào qua Tết, mẹ Phương cũng mệt lả mấy ngày. Phương Thanh muốn mẹ nghỉ ngơi nên chủ động lo hết việc làm bánh năm nay.
Thật ra ngoài phố cũng có người bán bánh trôi, nhưng vừa đắt vừa không có gì mới mẻ, nhân toàn là ngũ nhân với mè đen. Phương Thanh nhớ đời trước ở bệnh viện tâm thần, bà cụ xấu xí từng làm bánh trôi nhân hoa quả cho bọn họ ăn, chỉ nghĩ đến là chảy nước miếng, nên quyết định tự làm thử.
Phương Thanh nhanh nhẹn rửa sạch sơn tra, bỏ hạt, cho ít đường phèn vào nấu thành mứt, rồi trộn với bột thành hỗn hợp đồng nhất, đậy khăn để nguội ngoài cửa sổ. Khi mẹ đã chuẩn bị xong vỏ bánh thì hai mẹ con bắt đầu gói bánh trôi.
Ăn sáng xong chưa bao lâu, ngoài sân vang lên tiếng gõ cửa, Phương Minh ra mở thì thấy: “Cậu cả, sao cậu lại đến giờ này ạ?”
Cậu cả nói hôm trước thấy Phương Thanh thích ăn lê đông lạnh, lúc đi về lại vội, giờ vào thành phố có việc nên tiện mang ít đồ đến cho các cháu.
Nói chuyện một hồi, cậu cả kể lại chuyện xảy ra ở nhà sau khi rời đi. Khi nghe nói tên Triệu Thiết Đản ở thôn bên dám có ý đồ với con gái nhà mình, mẹ Phương tức đến nghiến răng ken két.
Nhưng chuyện này làm ầm lên khiến cậu cả bị cả thôn Triệu Gia gây khó dễ. Họ không chỉ nói cậu cả ở thôn Lưu Gia chiếm đất canh tác của thôn Triệu Gia, mà kế hoạch nhận khoán đất vốn bàn bạc ổn thỏa cũng bị đổ bể.
Nghe đến đây, mẹ Phương giận đến chửi bới, nhìn anh trai mặt mày u sầu càng thấy áy náy: “Anh cả, là vì chúng em mà anh phải chịu thiệt thòi. Giờ tính sao, anh có ý định gì chưa?”
Cậu cả cười khổ lắc đầu: “Tính với toán gì, anh em mình chẳng phải nông dân cả sao, thôi thì cứ chăm chỉ cày cấy mấy sào ruộng, không lo chết đói...”
Sắp tới trưa, mẹ Phương cố giữ cậu cả ở lại ăn cơm, nhưng ông ấy lo nhà họ Triệu lại sinh chuyện nên vội vã đứng dậy rời đi.
Phương Thanh vội chạy theo, dúi cho cậu cả một gói nhỏ bánh trôi vừa gói xong, để cậu mang về ăn thử. Cậu cả xoa đầu cô, quay người bước vào trận tuyết lớn đang rơi.
Sáng sớm ngày mười lăm Tết, tuyết lớn rơi đầy trời như lông ngỗng.
Ba Phương đạp xe đi đưa bánh trôi cho nhà bác cả, còn Phương Thanh thì nhớ đến cô Thù sống một mình, ăn xong bữa sáng liền lấy hộp cơm đựng đầy bánh trôi nóng mang qua.
Cô Thù đang vẽ khung cảnh tuyết ngoài cửa sổ, mới ăn được chút cháo loãng. Thấy bánh trôi Phương Thanh mang tới, bà ấy ngạc nhiên mừng rỡ, vừa ăn vừa khen cô khéo tay. Thấy Phương Thanh có vẻ có tâm sự, bà ấy hỏi có chuyện gì xảy ra không.
Phương Thanh tin tưởng và ỷ lại vào cô Thù nên kể hết chuyện nhà mình. Cô Thù nghe xong cũng thở dài: nhà ai mà chẳng có chuyện khó nói. Bà ấy còn hỏi có cần giúp đỡ tiền bạc không, nhưng Phương Thanh vội vàng từ chối, viện cớ trong nhà còn việc phải làm rồi chuồn đi.
Tuy cô Thù không thiếu tiền, nhưng cô không thể làm phiền bà ấy như vậy được.
Từ nhà cô giáo Thù đi ra, Phương Thanh dọc theo đường phố chậm rãi bước về nhà.