Edit: Dao Dao
Ngày trước, lúc nguyên thân còn ở nhà, hắn luôn cố ăn uống đạm bạc giống cha mình, chỉ mong ông chịu mở lòng mà cho phép bản thân ăn thêm vài món ngon hơn một chút.
“Nhi à, dạo này quanh vùng có nhiều lưu dân kéo tới. Trên đường về thôn con có gặp chuyện gì không?” Triệu lão hán hỏi.
“Không ạ. Triều đình đã đưa họ đi an trí ở Nam Trang bên kia rồi, cách chúng ta khá xa.” Triệu Sơ Đồng đáp.
“Dù xa cũng phải cẩn thận. Hôm trước, Tam Hỉ cháu trai nhà ta còn suýt bị người ta đoạt đồ ngoài đường đấy.” Triệu lão hán lải nhải thêm một tràng. Triệu Sơ Đồng chỉ kiên nhẫn nghe cho hết.
Dù sao đây cũng là vùng phụ cận kinh thành, trị an vẫn khá tốt, khó mà loạn lớn được. Triệu Sơ Đồng cũng chẳng quá đặt nặng trong lòng.
“Con lần này định ở nhà mấy ngày?” Triệu lão hán hỏi. Trước nay, cứ mỗi kỳ nghỉ lễ hay nghỉ tắm gội*, Triệu Sơ Đồng đều về một hai ngày rồi lại đi. Ông nghĩ lần này cũng thế thôi.
(*) Nghỉ tắm gội trong thời xưa (nhất là Trung Quốc cổ đại) là những ngày nghỉ được quy định, cho phép quan lại nghỉ ngơi 5-10 ngày một lần để về nhà tắm rửa, gội đầu, làm sạch cơ thể, coi như một phúc lợi xã hội quan trọng và cũng là nghi thức thanh tẩy trước khi yết kiến hoàng đế hoặc tham gia lễ nghi, giúp gột rửa bụi bẩn, phiền muộn để đón nhận điều tốt lành.
“Con đã từ chức ở phủ Thị lang rồi, tạm thời sẽ ở nhà nhiều hơn.”
“Từ thì từ…” Triệu lão hán nói vậy nhưng ánh mắt không giấu nổi sự lo lắng. Một lúc sau, ông lại dè dặt hỏi: “Vậy kế tiếp con định làm gì?”
Triệu Sơ Đồng nghĩ một chút rồi đáp: “Con muốn tiếp tục dự thi khoa cử.”
“Con nghĩ kỹ rồi? Thật sự muốn khảo?”
Triệu lão hán vốn là người trầm ổn, vậy mà lúc này lại không giấu nổi kích động. Thấy con kiên định gật đầu, gương mặt ông bừng lên nụ cười hiếm thấy rạng rỡ, như mây đen tản hết để lộ ánh trăng sáng vằng vặc.
Triệu lão hán cả đời tự hào vì đứa con này. Thê tử mất sớm, ông sợ cưới kế mẫu sẽ khiến con chịu thiệt, nên cả đời không tục huyền. Một mình vừa làm cha, vừa làm mẹ, cực khổ nuôi nấng. Quần áo, cơm nước, chuyện lớn chuyện nhỏ đều tự tay lo liệu. Cũng may con ông biết phấn đấu, còn trẻ đã đỗ được công danh, không phụ tấm lòng chắt chiu cả đời của ông.
Từ khi Triệu Sơ Đồng ba phen bốn bận thi hỏng kỳ thi mùa xuân, những kẻ trước đây khen ngợi hắn như rót mật giờ đều thay phiên đến châm chọc. Người trong thôn bàn ra tán vào, nói hắn khó mà đỗ đạt, khuyên rằng thôi thì cưới vợ sinh con cho xong việc. Triệu lão hán nghe mà chỉ cảm thấy như gió thoảng bên tai khoa cử vốn gian nan, rớt một hai lần là chuyện quá bình thường. Con ông còn trẻ, đường đời còn dài, có gì đáng phải sợ.
Phụ tử nương tựa vào nhau bao năm, ước mong được ôm tôn tử của Triệu lão hán đã nung nấu từ lâu. Nhưng trước kia Triệu Sơ Đồng chẳng buồn mở miệng nói chuyện hôn sự trong thôn chỉ cần vang lên vài lời ong tiếng ve là hắn đã ngại chẳng muốn về nhà. Thế nên Triệu lão hán nào dám thúc ép nửa câu.
Hiện giờ Triệu Sơ Đồng chịu mở miệng bàn đến chuyện thành thân, Triệu lão hán trong lòng thoải mái vô cùng. Nay nhi tử lại còn muốn tiếp tục khoa cử, đám mây nặng đè trên ngực ông bấy lâu cũng theo đó mà tan.
Triệu lão hán nào dám mong con mình đỗ tiến sĩ làm quan to ông chỉ là tiểu dân chân chất, mắt nhìn chẳng cao, con mà đỗ cử nhân đã là tổ tông phù hộ lắm rồi. Dù Sơ Đồng muốn thi tiếp hay thôi, ông đều không ép. Chỉ mong con đừng mang cái bộ thất chí, tâm cao khí ngạo từ nhỏ, bị mấy lần thi rớt đánh cho nản lòng. Nay thấy con đã nghĩ thông, trong lòng ông cũng nhẹ nhõm như trút được nghìn cân.
“Con muốn đi thi thì cứ đi thi.” Triệu lão hán nói: “Ngày mai ta gọi Triệu Quý về cho con.”
Triệu Sơ Đồng khẽ gật. Triệu Quý là cháu của đường huynh Triệu lão hán, quan hệ rất thân, từ nhỏ vẫn theo hắn làm thư đồng. Ngày hắn vào Thị lang phủ dạy học cũng không dẫn theo.
“Qua hai ngày rồi nói ạ, con muốn nghỉ ngơi một chút.”
Triệu lão hán dĩ nhiên gật đầu như bổ củi.
Đêm ấy, nằm trên chiếc giường quen thuộc, nhớ lại ký ức nguyên thân, Triệu Sơ Đồng bất giác sinh ra cảm giác thân thiết lạ lùng.
Triệu lão hán cũng hiếm khi ngủ được một giấc ngon lành như vậy. Tảng sáng hôm sau đã dậy lo bữa sớm cho con.
Khi Triệu Sơ Đồng ngồi xuống bàn ăn, nhìn qua đã biết dụng tâm của cha tào phớ rõ ràng mua từ trong thôn, bánh rán là ông tự làm, còn xào riêng một đĩa trứng gà cho hắn.
Triệu Sơ Đồng thầm nghĩ cha của nguyên thân đúng là người cha tốt, chỉ tội tính tình quá khắc khổ, lúc nào cũng tiết kiệm với bản thân.
Thế nên hắn đành gắp từng món sang bát ông, khiến lão nhân cảm động đến mức vừa ăn vừa lầm bầm “không cần, không cần”, nhưng miệng vẫn ráng nhai cho sạch.
Dùng xong bữa sớm, Triệu lão hán định xuống ruộng. Triệu Sơ Đồng vác cái sọt định đi theo.
“Nhi, cha xuống đất thôi, việc ruộng đồng đâu dành cho người đọc sách? Con mau về đọc sách đi.” Triệu lão hán vội cản.
“Cha, con muốn xuống xem đất, tiện mang ít đất về. Con cần dùng.” Sơ Đồng nói.
“Cha lát nữa mang về cho, con đừng xuống.”
Triệu Sơ Đồng vẫn không nghe, nhất quyết đi theo. Triệu lão hán đành dắt “cử nhân gia” nhà mình ra đồng. Người trong thôn thấy cảnh ấy còn lạ lắm, nhưng chỉ một chốc, đã thấy Triệu Sơ Đồng gánh một gánh đất lớn quay về.
“Tam thúc, Sơ Đồng gánh đất về làm gì vậy?” Lý Quế đang làm ruộng bên cạnh hỏi.
Triệu lão hán cũng chẳng biết con định làm gì, nhưng không quên tiện miệng khoe nhẹ: “Nuôi hoa đấy. Người đọc sách ấy mà, thích trồng hoa trồng cỏ. Sơ Đồng cũng thế.”
“Đấy là thú tao nhã của người đọc sách, chứ chúng ta chỉ biết đào đất trồng khoai thôi.” Có người cười nói.
“Tam thúc là cha của cử nhân, vậy mà cũng không hiểu à?” Có kẻ trêu.
“Cha cử nhân thì sao chứ, ta cũng chỉ là tiểu dân thôi.” Triệu lão hán đáp, mặt nghiêm mà giọng lại đong đầy tự hào không giấu nổi.