Nhà nào trong thôn cũng có vài sào ruộng bạc màu, chủ yếu trồng hạt kê và lúa mạch. Nhưng đó đều là cây trồng thu hoạch mùa thu cất trữ mùa đông, lương thực thu được từ năm ngoái phải nuôi sống cả thôn hơn nửa năm, lại còn phải chừa lại làm hạt giống cho năm sau.
Sau khi nam nhân trai tráng bị bắt đi lính, các ông bà lớn tuổi trông nom kho lương thường không cẩn thận để chuột bọ lọt vào cắn phá, khiến lượng hao hụt lớn hơn hẳn trước kia. Cầm cự qua được mùa đông thì trong kho cũng chỉ còn sót lại chút cám hay trấu vụn.
Mấy cây củ cải cây cải thảo cuối cùng tích trữ trong hầm cũng đã lấy ra luộc lên cho lũ trẻ lót dạ từ trước Tết.
Mọi người đều trông mong tuyết tan, đường dễ đi hơn để có thể ra ngoài đổi chút thức ăn và muối, nhưng giờ đây mọi hy vọng đều tan tành mây khói.
Bếp nhà nào nhà nấy đều lạnh ngắt trống trơn.
Đây là thời điểm giáp hạt[1] khó khăn nhất trong núi, rau dại ở các sườn dốc gần đó đã bị đào sạch đến tận rễ. Muốn tìm thứ gì đó ăn được thì phải đi sâu vào trong núi, nhưng đường dốc trơn trượt, người già hoàn toàn không thể lên nổi.
[1] Khoảng thời gian lương thực thu hoạch được của vụ cũ đã cạn, nhưng chưa đến vụ thu hoạch mới, thường chỉ lúc đói kém do chưa đến vụ.
Nha Nha rụt người ở góc giường đất, lưng dán vào bức tường lạnh lẽo, cái bụng lép xẹp như dính sát vào xương sống.
Cơn đói cồn cào hệt như một con sâu nhỏ bò trườn tới lui trong bụng, gặm nhấm khiến cả người cô bé nhũn ra.
Cô bé mím môi, đôi môi khô khốc kết thành những vảy cứng ngắc, hơi cử động một chút là đau nhói, tứa ra mấy giọt máu đỏ tươi. Cô bé cẩn thận liếm liếm, chỉ thấy một chút vị mằn mặn ngai ngái, hòa cùng vị đắng chát xộc lên trong khoang miệng.
Cô bé lồm cồm bò dậy, gắng sức mím chặt môi lại lần nữa, rồi lảo đảo bước về phía Liễu bà bà.
Liễu bà bà dựa lưng vào mép giường đất, hai mắt nhắm nghiền, hơi thở nhè nhẹ hắt ra từ mũi như thể sắp tan biến vào không trung.
Khuôn mặt bà vàng vọt, gò má nhô cao. Nha Nha đưa tay sờ thử, nóng hầm hập hệt như cục than đỏ hồng trong lò, khiến cô bé hoảng sợ rụt vội tay lại, nước mắt chợt ứa ra.
Từ chiều qua, bà đã bắt đầu phát sốt, miệng lẩm bẩm điều gì đó. Nha Nha áp tai nhỏ vào sát miệng bà, nghe hồi lâu mới nghe rõ được mấy chữ mơ hồ: "Muối... Nha Nha..."