Nha Nha thở dài, đôi lông mày nhỏ khẽ nhíu lại; cô bé bất lực nhận lấy nửa cái bánh bao thịt, lắc lắc cái đầu ra dáng bà cụ non, giọng điệu mềm mỏng mang theo chút trách móc: "Bà bà, sao bà lại cứng nhắc thế chứ? Ây da, thật là hết cách với bà mà, Nha Nha ăn no thật rồi mà."
Nói thì nói vậy, cô bé vẫn há to miệng cắn một miếng bánh bao lớn. Lớp vỏ bánh mềm xốp quyện với hương thịt đậm đà lan tỏa trong khoang miệng. Nhai hai cái, nước thịt bóng bẩy ứa ra từ phần nhân, tan chảy trên đầu lưỡi.
Nhân thịt được băm thật nhuyễn, trộn lẫn với chút hương hành lá tươi mát. Đôi mắt Nha Nha cong lại thành hai vầng trăng khuyết nhỏ lấp lánh, ăn vô cùng vui vẻ.
Liễu bà bà nhìn dáng vẻ của cô bé, khóe miệng lén lút mỉm cười. Bà cũng chậm rãi cắn từng miếng bánh bao trong tay. Hương vị tươi ngon này là thứ mà bà sống hơn nửa đời người chưa từng được nếm thử. Giờ đây nhờ phúc của bé Nha Nha, bà già này mới được thưởng thức mỹ vị chốn thần tiên.
Trên giường đất vẫn còn năm cái màn thầu trắng bự, bốn cái bánh bao thịt lớn, một túi bánh rán vàng óng. Giữa tiết trời đầu xuân thế này, có thể để được rất lâu.
"Niếp Niếp ngốc của bà, lần này có phải chịu ấm ức gì không? Bao nhiêu là đồ ăn sạch sẽ thế này, lại còn có thứ đồ vật quý hiếm như vậy, nơi đó dẫu có lãng phí đến đâu cũng không thể vứt đi thế này được chứ?"
Nha Nha là một đứa trẻ rất thích chia sẻ, đang định kể cho Liễu bà bà nghe thì bà đã hỏi tới.
Nghĩ đến người dì tốt bụng kia, khuôn mặt nhỏ nhắn vốn đã tươi cười lại càng rạng rỡ hơn.
"Bà bà, lần này Nha Nha đến một nơi gọi là chợ sớm vùng Đông Bắc, ở đó có rất nhiều rau, những quả tròn vàng óng, những chiếc màn thầu trắng xếp cao ngất ngưởng. Nha Nha còn gặp một người dì tốt bụng, mặt tròn tròn, dì ấy cho Nha Nha sưởi lửa, còn cho Nha Nha uống bát cháo ngọt lịm này nữa. Nha Nha giúp dì ấy đưa đồ làm việc, dì ấy liền cho Nha Nha bao nhiêu là đồ thế này, bảo là tiền công cho Nha Nha đó!"
"Cái thùng bạc này kỳ diệu lắm, đựng cháo mà lúc nào cũng nóng hổi. Còn chiếc thìa nhỏ này nữa, đều là của dì ấy cả. Lần sau Nha Nha đi, nhất định phải rửa sạch rồi mang trả lại, không thể lấy không đồ vật quý giá như vậy của dì ấy được."
Cô bé lại ăn một miếng bánh bao nhỏ, tiếp tục lẩm bẩm: "Dì ấy còn muốn đưa con về nhà nữa cơ, nhưng Nha Nha sợ dì ấy nhìn thấy Nha Nha đột nhiên biến mất sẽ coi Nha Nha là yêu quái, nên Nha Nha chỉ bừa một lối rẽ rồi chạy luôn!"
Liễu bà bà lặng lẽ lắng nghe, bàn tay khẽ vỗ nhè nhẹ lên lưng Nha Nha. Tấm lưng đứa trẻ gầy gò, trong mắt bà tràn ngập sự xót xa và cả niềm may mắn.
Xót xa vì đứa trẻ còn nhỏ tuổi như vậy đã phải dè dặt cẩn trọng ở nơi xa lạ, nơm nớp lo sợ, lại còn phải suy tính bao nhiêu chuyện.
May mắn vì cô bé có thể gặp được người tốt bụng như vậy, lại còn hiểu chuyện, biết chừng mực.
Bà hướng về phía ánh lửa, chắp hai tay lại, nhỏ giọng lầm rầm: "Đa tạ các lộ thần tiên phù hộ, đa tạ người tốt bụng đã chở che cho Nha Nha của con."
Rồi bà lại nhìn thẳng vào mắt Nha Nha, trịnh trọng nói: "Nha Nha, lần sau nếu lại đến nơi mới, nhất định phải cẩn thận, đối với người lạ phải luôn giữ cảnh giác. Bà bà vẫn câu nói đó, hy vọng con ít đi thôi, không muốn con phải mạo hiểm. Con là mạng sống của bà bà, là cục cưng của bà bà."
Nha Nha ngoan ngoãn gật đầu. Liễu bà bà biết bà không cản được cô bé, đứa trẻ hiểu chuyện, bà cũng chẳng biết nói gì hơn.
Hai bà cháu người một miếng ta một miếng, ăn hết nửa cái bánh bao thịt, thùng cháo ngô hầm đầy ắp cũng vơi đi chừng một đốt ngón tay.
Bụng dạ được lấp đầy ấm áp căng tròn, Liễu bà bà chỉ cảm thấy ăn xong những thứ này, người toát ra một tầng mồ hôi, cơn sốt cũng đã hoàn toàn hạ xuống.
Ngọn lửa trên khúc củi dần yếu đi. Liễu bà bà xuống giường lấy khăn rửa mặt nhúng ướt, lau sạch tay và mặt cho Nha Nha, đẩy cô bé vào sâu bên trong giường: "Niếp Niếp ngoan, mau nằm xuống ngủ đi, bà bà dọn dẹp xong sẽ vào với con."
Nha Nha ngoan ngoãn kéo chiếc chăn mỏng lên, mí mắt dần trĩu nặng, chẳng mấy chốc đã thở đều đều chìm vào giấc ngủ say. Trên khuôn mặt nhỏ nhắn vẫn còn vương lại nụ cười.
Liễu bà bà rón rén bước xuống đất. Đầu tiên, bà học theo dáng vẻ của Nha Nha, vặn chặt nắp chiếc thùng giữ nhiệt sáng bóng kia lại. Đầu ngón tay chạm vào thành thùng lạnh lẽo nhẵn thín, trong lòng tràn ngập sự ngạc nhiên kỳ lạ.
Bà lại lau sạch chiếc thìa nhỏ trong suốt, cất cùng thùng giữ nhiệt vào chiếc tủ gỗ cũ kỹ cạnh giường. Sau đó, bà cất nốt bốn cái bánh bao thịt, năm cái màn thầu trắng bự và mười mấy cái bánh đường rán cùng túi vải vào trong tủ, lúc này mới mò mẫm lấy ra một ổ khóa đồng nhỏ khóa lại.
Cuối cùng, bà dúi khúc củi vào trong tro bếp để dập lửa, lại gạt lớp tro trên bề mặt gom lại để ủ đống than hồng bên dưới. Dọn dẹp xong xuôi, bà mới mò mẫm trong bóng tối trở lại giường nằm xuống, ôm lấy thân hình nhỏ bé của Nha Nha. Ngửi mùi hương thịt thoang thoảng còn sót lại trong không khí, bà có một đêm ngon giấc.
Trời vừa hửng sáng, tiếng chim hót lảnh lót hòa quyện với cơn gió sớm se lạnh đã đánh thức làng Hà Hoa đang chìm trong giấc ngủ.
Chiều hôm qua Triệu liệp hộ lên núi, mò được vài con cá nhỏ cỡ ngón tay cái dưới khe suối, còn đào được mấy củ sắn dây rừng. Đổi lại là ngày hôm trước, anh đến sức để đào mảnh đất này cũng chẳng có, may nhờ chút đồ ăn mà gia gia trưởng làng chia cho.
Những củ sắn dây nặng trịch mang theo mùi bùn đất tanh nồng, coi như là một thu hoạch hiếm hoi.
Chập tối về làng, anh liền giao hết cá và sắn dây cho lão trưởng làng.
Lúc này, gia gia trưởng làng đang bắc nồi lớn ở đầu làng; Lâm thẩm cùng vợ trưởng làng Lý bà tử đang gọt lớp vỏ sần sùi của mấy củ sắn dây rừng, thái thành từng miếng nhỏ. Nước được đổ đầy vào nồi, bắt đầu đun lửa nhỏ liu riu, chờ nấu thành cháo sắn dây.
Hai mươi mốt nhân khẩu trong làng, mỗi người cũng chỉ được chia non nửa bát nhỏ.
Mọi người hôm qua được nếm vị muối, đã có chút sức lực, ai nấy đều không nhàn rỗi; đầu làng đang nấu cháo, mấy ông lão dìu nhau xách giỏ tre đi về phía sườn dốc ven làng. Nơi đó rau dại đã bị đào đi đào lại không biết bao nhiêu lần, nhưng họ vẫn ngồi xổm trên mặt đất, nheo mắt vạch từng lớp đất tìm kiếm những mầm rau tề, rau diếp đắng vừa mới nhú.
Những người khỏe hơn một chút thì đi nhặt củi. Có vài người biết hoàn cảnh nhà Liễu bà tử, đặc biệt nhặt thêm một ít, định lát nữa mang sang cho hai bà cháu.
Còn có mấy ông lão còn chút sức lực, cầm cuốc chậm rãi cuốc lớp bùn vàng, muốn dọn dẹp một khoảng nhỏ trên mảnh ruộng rau đã bị vùi lấp. Dù chỉ có thể trồng chút rau xanh ngắn ngày, thì đó cũng là một tia hy vọng.
Ngụm nước muối hôm qua, cộng thêm bát cháo hôm nay, đã khiến trong mắt mọi người lại ánh lên tia sáng. Chỉ cần chịu khó dốc sức tìm kiếm, cắn răng gắng gượng làm việc, thì kiểu gì cũng cầm cự qua được.
Đến cả Tiểu Xuyên Tử nhỏ tuổi nhất cũng nằm bò dưới chân bà bà Vương để bới đất, đôi bàn tay nhỏ bé lạnh cóng đỏ ửng.
Cả làng Hà Hoa không một ai nằm chờ ăn. Có bát nước muối kia, ai nấy đều đang dốc hết sức lực, trong hoàn cảnh tuyệt vọng này, đào bới con đường sống cho chính mình, cho cả làng.
Trời sáng hẳn, Nha Nha ăn no căng bụng dụi dụi mắt tỉnh dậy. Vừa mở mắt ra đã bám lấy mép giường hỏi: "Bà bà, màn thầu, bánh bao thịt và bánh đường đâu rồi? Nha Nha muốn mang cho gia gia trưởng làng."
Bàn tay gầy guộc của Liễu bà bà khẽ vuốt lại mái tóc tơ mềm mại rối bù trên đỉnh đầu Nha Nha: "Nha Nha, con muốn cho gia gia trưởng làng ăn hay muốn để gia gia trưởng làng chia cho mọi người? Giống như ngày hôm qua?"
"Đương nhiên là chia cho mọi người rồi ạ! Cho Phương gia gia Phương nãi nãi, cho Tiểu Đậu Tử, Tiểu Xuyên Tử. Tiểu Xuyên Tử chắc chắn là thèm thịt lắm rồi, còn có màn thầu trắng muốt nữa, mềm lắm ạ. Các gia gia các nãi nãi lớn tuổi rồi, phải ăn đồ mềm thôi!"
Liễu bà bà nhìn đôi mắt trong veo như nước phản chiếu ánh ban mai của Nha Nha, không đưa tay lấy chiếc chìa khóa nhỏ kia.
Đứa trẻ không hiểu thế nào là "mang ngọc có tội", cũng không hiểu những thứ cô bé mang về sẽ gây chấn động lớn đến nhường nào cho những người khác. Cô bé chỉ biết ai đối xử tốt với mình, thì mình phải chia sẻ những thứ tốt nhất cho người đó.
Liễu bà bà nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu. Bà là một người bà tồi, bà ích kỷ, bà không muốn Nha Nha phải chịu tổn thương.
Nhưng bà nhớ lại, hôm kia lúc bà phát sốt, Nha Nha sốt ruột đến đỏ bừng mắt, lão Vương mù ở đầu làng phía đông đã mò mẫm nhét nửa cái bánh cám phần mình nhịn ăn cho Nha Nha mang về.
Nhớ lại Triệu liệp hộ ngày nào cũng giúp người trong làng bổ củi, gánh nước.
Nhớ lại ai nấy đều nhịn ăn nhịn mặc, người một miếng ta một bát để nuôi dưỡng bà già lú lẫn này cùng Nha Nha sống đến tận bây giờ.
Cái làng này từ lâu đã chẳng còn phân biệt "của anh", "của tôi" nữa rồi. Ngay cả chút xíu nước muối kia, cũng là người một ngụm ta một ngụm chia nhau, nhường nhịn cho những người già và trẻ nhỏ yếu ớt nhất nuốt xuống.
Nhưng bí mật này quá nặng nề, nặng đến mức không phải là thứ mà một bà lão sắp gần đất xa trời và một đứa trẻ năm tuổi có thể gánh vác nổi.
"Nha Nha, gia gia đến thăm con này, hôm qua bác Triệu của con tìm được mấy củ sắn dây, nấu cháo rồi, ngon lắm, no bụng lắm, mau ra lấy đi."
"May nhờ có món đồ ăn gọi là trứng kho mà con mang về, làng Hà Hoa ta lại sống lại rồi."